U bent nu hier: /promotieonderzoek

Stedelijk beleid, bewonersparticipatie en sociale cohesie

Centrale vraag en gebruikte begrippen

De volgende vraag stond centraal in het onderzoek:

Welke factoren zijn van invloed op sociale cohesie en bewonersparticipatie in vroeg-naoorlogse stadswijken in Nederland en in hoeverre spelen stedelijke beleidsprocessen daarbij een rol?

De term 'stedelijke beleidsprocessen' verwijst naar de manier waarop de verschillende partijen, waaronder ook bewoners, met elkaar samenwerken . Sociale cohesie geeft aan in hoeverre er sprake is van samenhang tussen bewoners. Delen zij dezelfde waarden en normen? Voelen zij zich verbonden met hun buurt? Hebben zij veel contacten in de buurt? Etcetera. Bewonersparticipatie geeft aan of en in hoeverre bewoners actief zijn in hun buurt, bijvoorbeeld bij een sportvereniging, een huurderscommissie of een Oranjecomité.

De wijken

Het onderzoek is uitgevoerd in de vroeg-naoorlogse wijken Nieuw-Hoograven (Utrecht), Bouwlust (Den Haag) en Liendert (Amersfoort). De wijken vertonen veel overeenkomsten, zowel fysiek als sociaal. Ze stammen uit dezelfde bouwperiode, worden bewoond door een bevolking van vergelijkbare samenstelling en kampen met dezelfde soort problemen. Toch zijn er ook verschillen tussen de wijken te constateren, zoals de manier waarop de gemeente samen met private partijen en bewoners de problemen aanpakt en de positie die de wijken op de stedelijke woningmarkt innemen.

Onderzoeksaanpak

Ik heb zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden gehanteerd. In de onderzoekswijken zijn tussen 2003 en 2005 ruim 40 professionals geïnterviewd: wijkmanagers, welzijnswerkers, ondernemers, voorzitters van wijkraden, raadscommissies en stadsdeelcommissies, medewerkers van woningcorporaties, etcetera. In 2006 zijn de bewoners van de drie wijken ondervraagd door middel van een schriftelijke enquête. Lees er alles over op deze pagina.

"Als de geografie inderdaad een wetenschap van synthese is, dan moet zij ook gevarieerd blijven in haar methoden, haar doeleinden en haar belangstelling. (...) Het gaat erom de beste middelen te kiezen om een bepaald resultaat te bereiken; daarvoor moet men het volledige arsenaal van geografische onderzoeksmethoden kennen"

Citaat uit: Claval, P.(1976), Geschiedenis van de aardrijkskunde. Utrecht/Antwerpen: Het Spectrum, p.8.

Resultaten

De resultaten van het promotieonderzoek zijn op diverse manieren gepubliceerd: in internationale journals, in vakbladen en op diverse websites. Tevens is met enig regelmaat over dit onderzoek bericht op nationale en internationale conferenties en op themabijeenkomsten.

Publicaties in het kader van het promotieonderzoek

De volgende publicaties komen voort uit het promotieonderzoek:

• Bolt, G., Kempen, R. van & E. van Marissing (2007), Social cohesion and local participation: new determinants of the propensity to move? Paper presented at the 1st EUGEO-conference, Amsterdam, 20-23 August 2007.
• Kleinhans, R. & E. van Marissing (2008), De stille kracht van sociale samenhang. In: Ouwehand, A., Kempen, R. van, Kleinhans, R. & H. Visscher (red.), Van wijken weten. Beleid en praktijk in de stedelijke vernieuwing. Amsterdam: IOS Press, pp.32-43.
• Marissing, E. van (2005), Citizen participation in the Netherlands: motives to involve citizens in planning processes. Paper presented at the ENHR Conference "Housing, New Challenges and Innovations in Tomorrow's Cities", Reykjavik, 29th June - 3rd July 2005.
• Marissing, E. van (2005), Stedelijk beleid en bewonersparticipatie. De aloude inspraak voldoet niet meer. In: Aedes Magazine 9/10, pp.64-67.
• Marissing, E. van (2006), Stedelijk Beleid en Sociale Cohesie. Een interpretatie van de sociale structuren in de Amersfoortse wijk Liendert door professionals die in deze wijk werkzaam zijn. Gouda: Habiforum.
• Marissing, E. van (2007), Buurtparticipatie als uiting van ontevredenheid. In: City Journal 3 (9), pp.22-25.
• Marissing, E. van (2008), Buurten bij beleidsmakers. Stedelijke beleidsprocessen, bewonersparticipatie en sociale cohesie in vroeg-naoorlogse stadswijken in Nederland. Utrecht: Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap, Faculteit Geowetenschappen, Universiteit Utrecht.
• Marissing, E. van & G. Bolt (2007), The influence of neighborhood satisfaction on citizen participation in Dutch early-post-WWII areas. Paper presented at the 37th Annual Meeting of the Urban Affairs Association, April 25-28, Seattle, Washington, U.S.A.
• Marissing, E. van, Bolt, G. & R. van Kempen (2004), Stedelijk beleid en sociale cohesie in tweeherstructureringswijken: Nieuw-Hoograven, Utrecht en Bouwlust, Den Haag. Gouda: Habiforum.
• Marissing, E. van, Bolt, G. & R. van Kempen (2004), Urban governance and social cohesion: case studies in two Dutch cities. Paper presented at the ENHR conference Housing and Regeneration, Cambridge, 2-6 July 2004.
• Marissing, E. van, Bolt, G. & R. van Kempen (2005), Onbedoelde vormen van sociale cohesie. In: Rooilijn 38 (5), pp. 213-218.
• Marissing, E. van, Bolt, G. & R. van Kempen (2006), Urban governance and social cohesion: effects of urban restructuring policies in two Dutch cities. In: Cities 23 (4), pp.279-290.
• Pennen, T. van der & E. van Marissing (2008), Bewonersparticipatie: onvoorspelbaar, maar ook onmisbaar. In: Ouwehand, A., Kempen, R. van, Kleinhans, R. & H. Visscher (red.), Van wijken weten. Beleid en praktijk in de stedelijke vernieuwing. Amsterdam: IOS Press, pp.192-203.

Meer informatie: het volledige publicatieoverzicht is hier te vinden.